Licznik odwiedzin

1417769
Dziś
307

Gruźlica – co należy wiedzieć

Gruźlica jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez bakterie Mycobacterium tuberculosis (prątki gruźlicy). Zachorowania na gruźlicę należą do najczęściej występujących chorób zakaźnych na świecie. Gruźlica jest przenoszona głównie drogą kropelkową. Znacznie rzadziej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową m.in. poprzez spożycie skażonego mleka zakażonej krowy, a także poprzez kontakt bezpośredni z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi. Najczęstszym źródłem zakażenia są osoby chore na gruźlicę, w fazie prątkowania. Szczególnie narażone na rozwój choroby są dzieci poniżej 5 roku życia i osoby z obniżoną odpornością.

Największe ryzyko transmisji zakażenia prątkami gruźlicy występuje w przypadku kontaktu chorego ze współmieszkańcami (domownikami) oraz z osobami długotrwale przebywającymi z chorym w ograniczonych, słabo wentylowanych przestrzeniach. Wysoki poziom narażenia występuje także w przypadku intensywnej ekspozycji twarzą w twarz (np. podczas procedur medycznych). Okres wylęgania choroby jest trudny do określenia. Innym źródłem zakażenia są chore na gruźlicę zwierzęta np. chore krowy, które wydalają prątki m. in. z mlekiem. Okres wylęgania choroby jest trudny do określenia. Bakterie po wniknięciu do organizmu zostają w większości wypadków wyeliminowane, jednakże część z nich może pozostać w stanie uśpienia w organizmie zakażonej osoby nie powodując objawów chorobowych. Na skutek aktywacji bakterii poprzez spadek odporności w wyniku np. niedożywienia, może dojść do  rozprzestrzenienia się prątków gruźlicy w całym organizmie, a następnie rozwój choroby w zajętych narządach lub tkankach.

Najczęstszą postacią choroby jest gruźlica płuc. W przypadku zachorowania na gruźlicę brak jest charakterystycznych objawów. Mogą one mieć charakter ogólny (np. gorączka, osłabienie organizmu, brak apetytu, utrata masy ciała) lub miejscowy, w zależności od atakowanego narządu. Najczęstszym objawem gruźlicy płuc jest długotrwale utrzymujący się kaszel, ponadto mogą wystąpić duszności, bóle w klatce piersiowej, czy krwotoki płucne. Niecharakterystycznymi objawami gruźlicy pozapłucnej mogą natomiast być obrzmienia, bolesność ruchowa, powiększenie obwodowych węzłów chłonnych, upośledzenie funkcjonowania zaatakowanych narządów. W Polsce zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych obowiązkowe są szczepienia BCG wyłącznie niemowląt. Zwalczanie gruźlicy opiera się głównie na wykrywaniu osób, które mogą stanowić źródło zakażenia dla innych osób i wdrożeniu leczenia z zastosowaniem długotrwałej kuracji z użyciem antybiotyków i chemioterapeutyków. Jednym z największych problemów w Polsce jest to, że pacjenci późno zgłaszają się do lekarza, nie przestrzegają zaleceń lekarskich i często przerywają terapię. Jest to groźne nie tylko dla nich, bo choroba może nawracać, ale też dla społeczeństwa, gdyż zwiększa ryzyko pojawienia się szczepów opornych na dostępne leki, które pozwalają wyleczyć z gruźlicy prawie wszystkich chorych.

Zwalczanie gruźlicy w Polsce reguluje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r.  poz. 1866 z późn. zm.). Ustawa nakłada na lekarzy obowiązek zgłaszania podejrzeń i zachorowań oraz zgonów z powodu gruźlicy właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu. Zgodnie z zapisami ww. ustawy ,,osoby chore na gruźlicę płuc podlegają obowiązkowi leczenia” a ,,osoby chore na gruźlicę w okresie prątkowania oraz osoby z uzasadnionym podejrzeniem o prątkowanie  podlegają obowiązkowej hospitalizacji”. Ponadto ,,osoby, które miały styczność z chorymi na gruźlicę płuc w okresie prątkowania, podlegają nadzorowi epidemiologicznemu, badaniu klinicznemu, badaniom diagnostycznym, a także w razie potrzeby, profilaktycznemu stosowaniu leków”.

Na terenie miasta Włocławka i powiatu włocławskiego występują zachorowania sporadyczne oraz w ogniskach rodzinnych. W roku 2015 zarejestrowano 24 przypadki, w 2016 – 34, w 2017 (do dnia 08.11.2017 r.) – 17 przypadków. Służby sanitarne na podstawie cytowanej wyżej ustawy prowadzą w środowisku chorego dochodzenie epidemiologiczne oraz podejmują działania zapobiegawcze, które mogą skutkować wczesnym wykryciem nowych zachorowań i podjęciem skutecznego leczenia.

 

www.gruzlica.gis.gov.pl

Do pobrania ulotka